/ ZZP & DGA / ZZP'er en arbeidsongeschikt: is een arbeidsdeskundig onderzoek zinvol zonder werkgever?

ZZP'er en arbeidsongeschikt: is een arbeidsdeskundig onderzoek zinvol zonder werkgever?

Leestijd: 2 min · Laatst bijgewerkt: 2026

Niels Alderding

Gecontroleerd door Niels Alderding, geregistreerd arbeidsdeskundige

Als zelfstandige heb je geen werkgever die een arbeidsdeskundig onderzoek moet regelen — maar dat betekent niet dat zo'n onderzoek voor jou zinloos is. Dit is wanneer het wél waarde heeft.

In het kort

  • Geen Wet Poortwachter-verplichting, maar wel relevant bij een AOV-claim of broodfonds
  • Een onafhankelijke onderbouwing versterkt de positie tegenover een verzekeraar
  • Ook nuttig om reëel te bepalen welk werk nog wél haalbaar is

Heeft een arbeidsdeskundig onderzoek zin als je geen werkgever hebt?

Ja, ook zonder werkgever kan een arbeidsdeskundig onderzoek waardevol zijn. De Wet Poortwachter geldt niet voor zelfstandigen zonder personeel, dus er is geen wettelijke verplichting — maar de kernvraag die een arbeidsdeskundige beantwoordt (wat kan iemand nog, en welk werk sluit daarbij aan) is voor een zzp'er net zo relevant als voor een werknemer.

Wanneer is dit voor een zzp'er relevant?

Vooral in drie situaties: bij een discussie met een arbeidsongeschiktheidsverzekeraar (AOV) over de mate van arbeidsongeschiktheid, bij een beroep op een broodfonds waar een objectieve onderbouwing gewenst is, en simpelweg om voor jezelf helder te krijgen welk deel van je werk nog wel haalbaar is — en welk deel niet meer.

Verschil met een regulier Poortwachter-onderzoek

Bij werknemers draait het onderzoek om re-integratie binnen een dienstverband. Bij zzp'ers ontbreekt die werkgeverscontext, dus ligt de nadruk op een eerlijke, onafhankelijke inschatting van de eigen bedrijfsvoering: welke taken kun je zelf nog uitvoeren, welke moet je uitbesteden of laten vervallen, en wat betekent dat voor je inkomen.

Wat een verzekeraar met de rapportage doet

Een onafhankelijke arbeidsdeskundige rapportage weegt zwaarder mee dan een eigen inschatting, juist omdat deze niet is opgesteld in opdracht van de verzekeraar zelf. Dit kan een langslepende discussie over de hoogte van een AOV-uitkering aanzienlijk verkorten.

Hoe werkt dit concreet bij een broodfonds?

Een broodfonds keert uit op basis van onderlinge solidariteit, niet op basis van een formele verzekeringspolis — wat betekent dat de exacte voorwaarden per broodfonds kunnen verschillen. Sommige broodfondsen vragen bij langduriger uitval om een onafhankelijke onderbouwing van de mate van arbeidsongeschiktheid, juist om onderlinge discussie tussen deelnemers te voorkomen. Een arbeidsdeskundig rapport kan die onderbouwing bieden zonder dat dit een formele, juridische lading krijgt.

Een praktisch stappenplan voor zzp'ers

Twijfel je of een onderzoek voor jou zinvol is? Begin met navraag bij je AOV-verzekeraar of broodfonds over wat zij als onderbouwing verwachten. Vraag vervolgens een onderzoek aan met die specifieke vraagstelling als uitgangspunt — dat voorkomt dat het rapport achteraf niet aansluit bij wat de verzekeraar of het broodfonds nodig heeft. Bewaar ten slotte alle communicatie met de verzekeraar zorgvuldig; die vormt vaak nuttige context voor de arbeidsdeskundige.

Twijfel je of dit voor jouw situatie als zelfstandige zinvol is? Vraag vrijblijvend advies aan.

Veelgestelde vragen

Nee, de Wet Poortwachter geldt niet voor zelfstandigen zonder personeel. Een onderzoek is dan altijd een eigen keuze, niet een wettelijke verplichting.
Dat verschilt per verzekeraar en polis — sommige AOV's vergoeden een onafhankelijk onderzoek geheel of gedeeltelijk, vooral bij een discussie over de mate van arbeidsongeschiktheid.

Nog een vraag over jouw specifieke dossier?

Verder lezen

Twijfel je of dit voor jouw situatie geldt? Vraag vrijblijvend een offerte aan — reactie binnen 24 uur.

Direct offerte & planning — reactie binnen 24 uur